سردار حسین علایی درباره چرایی افزایش تحرکات نظامی آمریکا در اطراف ایران و همچنین ماهیت اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، مجموعهای از تحلیلها و هشدارها را مطرح کرده است؛ تحلیلهایی که از نگاه او، هم به فشارهای خارجی علیه ایران مربوط میشود و هم به نارضایتیهای انباشته داخلی.
علایی در بخش مهمی از این گفتوگو، هدف آمریکا از گسیل ناوها و کشتیهای جنگی به سمت ایران را «تسلیم کردن کشورمان در حوزه هستهای» دانسته و تاکید کرده است: «هدف آمریکا در گسیل کشتیهای جنگی به سوی ایران، تلاش برای تسلیم کردن کشورمان در حوزه هستهای است. ترامپ میخواهد با بهرهگیری از قدرت نظامی و زور عریان، ایران را وادار کند تا به صورت رسمی دست از غنیسازی اورانیوم بردارد و صنعت هستهای خود را به طور کامل تعطیل کند تا اسرائیل به آرامش برسد.»
علایی در ادامه همین بخش، یک هدف دوم را هم مطرح میکند که به فضای داخلی ایران گره میخورد: «البته هدف دیگر آمریکا، روحیه دادن به عوامل اسرائیل در داخل ایران است تا شاید بتواند دوباره اعتراضات را شعلهور کند و آنگاه اگر شرایط را فراهم دید، دست به مداخله نظامی و کشتار در ایران بزند.»
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از گفتوگو، اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ را در امتداد اعتراضاتی دانسته که «هر از چندگاهی در ایران رخ میدهد» و تاکید کرده ریشههای آن، ترکیبی از عوامل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است.
علایی در تشریح این زمینهها، بخش مهمی از نارضایتیها را فهرست کرده و گفته است: «نارضایتی از وضعیت معیشتی، عقب افتادن از توسعه اقتصادی، مشکلات اجتماعی، وجود مقرراتی که موجب کاهش حضور مردم در انتخابات میشود، عدم آزادی فضای مجازی و مسدود بودن بسیاری از بسترهای ارتباطی نوین، نرخ بالای بیکاری به ویژه در بین جوانان و تحصیلکردگان، جرمانگاری بسیاری از تخلفات و حضور بسیاری از افراد در زندانها و همچنین وجود برخی فسادهای اداری و رانتخواریهای اقتصادی و سیاسی، همگی موجب ناخرسندی جامعه از وضع موجود کشور شده است.»
او همچنین با اشاره به کاهش امید اجتماعی و نبود چشمانداز روشن، اضافه کرده است: «عدم امید به بهبود وضعیت کشور در آینده و نبود چشمانداز روشن برای داشتن زندگی مناسب و همچنین افزایش مستمر فقر و نابرابریها نیز از بسترهای دیگر بروز اعتراضات است.»
نقش تحریمها در فروپاشی اقتصاد ایران
علایی در این گفتوگو، تحریمهای آمریکا و اروپا را نیز یکی از عوامل تشدیدکننده فشار بر جامعه دانسته و گفته است: «وجود تحریمهای ظالمانه آمریکا و اروپا علیه مردم ایران، هر روز اوضاع اقتصادی کشور را بدتر و معیشت مردم را ضعیفتر میکند.»
او در ادامه گفته که یکی از اهداف اصلی فشارهای تحریمی، فراتر از پرونده هستهای است و به پروژهای کلانتر مرتبط میشود: «طبیعی است که یکی از اهداف مهم آمریکا و اسرائیل از افزایش فشارهای تحریمهای هوشمندانه، فروپاشاندن اقتصاد ایران است که این امر موجب نارضایتی مردم میشود.»
علایی در ادامه به موضوع حکمرانی داخلی پرداخته و گفته است «شیوه حکمرانی» در حوزههای مختلف، به تولید نارضایتی سیستماتیک دامن زده است. او به طور مشخص، از نظارت استصوابی، اقتصاد دولتی و محدودیتهای اینترنتی به عنوان عوامل نارضایتی نام برده و گفته است: «نظارت استصوابی باعث شده اکثر فعالین سیاسی کشور از شیوه تأییدصلاحیتها و نحوه برگزاری انتخاباتهای مختلف ناراضی باشند. همچنین سازوکارهای اقتصاد دولتی، موجب ایجاد نارضایتی برای اکثر فعالین حوزه اقتصاد و صنعت در بخش خصوصی شده است. ایجاد محدودیتهای پیوسته در اینترنت نیز صدمات اساسی به کسبوکارهای نوین زده است».
علایی همچنین نقش عوامل خارجی در جهتدهی به اعتراضات را برجسته کرده و گفت: «آمریکا و اسرائیل تا حدّ زیادی در بروز آن و نیز به خشونت کشاندن رفتار معترضین در شهرهای مختلف و حمله به مساجد، بازارها، امامزادهها، کلانتریها و سایر مراکز دولتی نقش داشتند.»
اما علایی در کنار این روایت، به نقش عوامل داخلی هم اشاره کرده و گفته است: «از سوی دیگر، عوامل داخلی هم با عدم تغییر در شیوههای شکستخورده حکمرانی در حوزههای مختلف و نیز تلاش برای حفظ قدرت با بگیروببندها و با تکیه بر نهادهای امنیتی و انتظامی، موجبات استمرار نارضایتی ها را فراهم میآورند.»
«رضا اسرائیلی» و روایت علایی از مداخلهطلبی
علایی در بخش دیگری از گفتوگو، از نقش رضا پهلوی در فضای رسانهای اعتراضات نیز صحبت کرده و با اشاره به اینکه اسرائیل پس از گذشت بیش از یک هفته از اعتراضات، او را فعال کرده ، گفت: «فراخوان «رضا اسرائیلی» در واقع تلاشی برنامهریزیشده توسط رژیم صهیونیستی بود تا مسیر اعتراضات را به سوی مداخله خارجی سوق دهد.»
او در پایان گفتوگو، مجموعهای از پیشنهادها را برای کاهش التهابات مطرح کرده و تاکید کرده حاکمیت باید به سمت «تولید رضایت» حرکت کند.
او در بخش سیاست خارجی، خواهان مذاکره مستقیم با آمریکا برای «کنار زدن سایه جنگ» شده و گفته است: «واگذاری سیاست خارجی به دولت و اجازه به آن برای مدیریت خصومت آمریکا و اسرائیل با ایران و همچنین انجام مذاکره مستقیم با آمریکا به منظور کنار زدن سایه جنگ از سر کشور و تلاش برای رفع تحریمها و توسعه روابط با کشورهای مختلف به جز اسرائیل، از اهمّ اقدامات لازم در بعد سیاست خارجی است.»
در حوزه سیاست داخلی هم، علایی پیشنهادهایی از جمله انتخابات رقابتی، بازنگری در قوانین قضایی، آزادی زندانیان سیاسی و کنار گذاشتن سیاست مسدودسازی فضای مجازی را مطرح کرده است.
.
منبع:
خبر فوری | https://www.khabarfoori.com
